Boekdeel 1: Van historicus tot burgemeester 1902-1942. Het eerste deel behandelt de jeugd en vormingsjaren van Hendrik Jozef Elias, zijn ontwikkeling als historicus en zijn eerste stappen in de Vlaamse Beweging. Elias werd geboren in 1902 en ontwikkelde zich al vroeg tot flamingant. Zijn academische loopbaan, zijn historische belangstelling en zijn politieke engagement raken steeds nauwer met elkaar verweven. Verstraete volgt Elias vervolgens in zijn verdere politieke ontwikkeling tot aan de Tweede Wereldoorlog. Het boek schetst zijn betrokkenheid bij het Vlaams-nationalisme en zijn opgang binnen het politieke leven, tot aan zijn burgemeesterschap en zijn positie aan de vooravond van de Duitse bezetting. Boekdeel 2: Van VNV-leider tot historicus 1942-1973. Het tweede deel behandelt de cruciale en bijzonder controversiële periode vanaf 1942, toen Elias de leiding van het Vlaamsch Nationaal Verbond op zich nam. Zijn politieke optreden tijdens de Duitse bezetting, de verhouding tussen het VNV en de Duitse bezettingsmacht en de keuzes die Elias tijdens de oorlog maakte, vormen een belangrijk onderdeel van deze omvangrijke studie. Na de bevrijding verschuift de aandacht naar de repressie en berechting van Elias, zijn ter dood veroordeling, de omzetting van die straf in levenslange gevangenisstraf en zijn vrijlating in 1959. Daarna volgt zijn terugkeer naar het wetenschappelijke en historische leven. Het boek eindigt met zijn overlijden in 1973 en behandelt daarmee ook de naoorlogse ontwikkeling van Elias als historicus en intellectueel. Deze monumentale tweedelige biografie is het omvangrijkste levenswerk van Pieter Jan Verstraete en geldt als een belangrijk naslagwerk over Hendrik Jozef Elias (1902-1973), een van de meest invloedrijke en controversiële figuren uit de geschiedenis van het Vlaams-nationalisme. In ruim 1200 pagina's reconstrueert Verstraete niet alleen Elias' persoonlijke levensloop, maar ook de politieke, intellectuele en maatschappelijke wereld waarin hij actief was. Bijzonder waardevol is de aandacht voor Elias als historicus en intellectueel. De biografie beperkt zich niet tot zijn politieke activiteiten, maar toont ook hoe historische wetenschap, Vlaams-nationalistische overtuiging en politieke macht in zijn leven voortdurend met elkaar verbonden waren. De uitvoerige documentatie en de vele foto's maken het geheel bovendien tot een rijk tijdsdocument. Voor wie de geschiedenis van de Vlaamse Beweging, het VNV, het Vlaams-nationalisme en de Belgische politiek tijdens de Tweede Wereldoorlog grondig wil bestuderen, is deze tweedelige biografie een bijzonder waardevol referentiewerk. De enorme omvang, de uitvoerige documentatie en de behandeling van Elias' volledige levensloop maken de complete set veel interessanter dan afzonderlijke publicaties over zijn politieke carrière. De biografie werd bekroond met de eerste Driejaarlijkse Prijs van de Stichting Noord en Zuid in 2006. (AI-gegenereerde inhoudsbeschrijving)