De ballingen vertelt het verhaal van drie belangrijke Vlaamse kunstenaars die door de Eerste Wereldoorlog in Nederland terechtkwamen. Venema reconstrueert hun ballingschap, contacten, artistieke omgeving en ontwikkeling tussen 1914 en 1921. Vooral voor Frits van den Berghe en Gustave de Smet vormt de Nederlandse periode een beslissend keerpunt. Hun contacten met Nederlandse kunstenaars, onder wie Leo Gestel, en met verzamelaars zoals Piet Boendermaker, brachten hen in aanraking met nieuwe artistieke ideeën en met het werk van onder meer Le Fauconnier. Deze confrontatie droeg bij aan de belangrijke stijlverandering die zich tijdens en na hun Nederlandse jaren voltrok. Ook Rik Wouters, die tijdens zijn verblijf in Nederland ernstig ziek werd, maakt deel uit van dit verhaal. Venema plaatst de ervaringen van de drie kunstenaars binnen de bredere ontwrichting die de oorlog voor Vlaamse kunstenaars betekende. Het boek is daarmee niet alleen een kunstenaarsbiografie, maar ook een boeiende studie over kunstenaars in ballingschap en de invloed van de Nederlandse kunstwereld op de ontwikkeling van de Vlaamse moderne kunst. (AI-gegenereerde inhoudsbeschrijving)