Historisch en ideologisch werk over de vroege arbeidersbeweging in Gent, geschreven onder het pseudoniem Avanti door Oscar Roelandts, met focus op de ontwikkeling van socialistische organisatie, vakbonden en arbeidersstrijd in de late 19de en vroege 20ste eeuw. "Een terugblik. Proeve eener geschiedenis der Gentsche Arbeidersbeweging gedurende de XIXe eeuw." biedt een historische reconstructie van de opkomst en ontwikkeling van de arbeidersbeweging in Gent. Het werk situeert de groei van sociale en politieke organisatie binnen de context van industrialisering en arbeidsomstandigheden en benadrukt de rol van arbeidersverenigingen, vakbonden en socialistische bewegingen in de emancipatiestrijd van de arbeidersklasse. Het werk schetst de ontwikkeling van de arbeidersbeweging in Gent vanuit een historisch en betrokken perspectief. De auteur beschrijft de sociale omstandigheden van de arbeidersklasse in de industriële stad en analyseert de opkomst van organisaties die gericht waren op verbetering van loon, arbeidsduur en leefomstandigheden. Daarbij wordt aandacht besteed aan de vroege coöperatieve bewegingen, de rol van socialistische propagandaverenigingen en de institutionalisering van vakbonden. De tekst is sterk ingebed in de politieke en ideologische context van het begin van de twintigste eeuw en weerspiegelt de betrokkenheid van de auteur bij de socialistische beweging. Het werk fungeert zowel als historische bron als als getuigenis van de interne ontwikkeling van de arbeidersbeweging in Gent. Oscar Roelandts, bekend onder het pseudoniem Avanti, was een Belgische socialistische auteur en activist. Hij was betrokken bij de arbeidersbeweging in Gent en schreef meerdere historische en politieke werken over de ontwikkeling van het socialisme en de arbeidersstrijd in België.