Deel 5 uit Opdebeek's wetenschappelijke reeks voor de jeugd, een populairwetenschappelijke jeugdreeks waarin moderne techniek en wetenschappelijke uitvindingen toegankelijk werden uitgelegd voor jonge lezers. De fonograaf introduceert jonge lezers in de werking en geschiedenis van de fonograaf, een van de belangrijkste vroege toestellen voor geluidsopname en geluidsweergave. Het boek legt uit hoe geluidsgolven worden geregistreerd en opnieuw afgespeeld en bespreekt de technologische ontwikkelingen rond spraak- en muziekregistratie in het begin van de twintigste eeuw. De publicatie behandelt de uitvinding van de fonograaf en de werking van mechanische geluidsregistratie via cilinders en platen. Mario van Iseghem beschrijft hoe geluidstrillingen worden omgezet in groeven die later opnieuw hoorbaar gemaakt kunnen worden via een naald en resonantiesysteem. Daarnaast bespreekt het werk de evolutie van opnameapparatuur, grammofoons en geluidsreproductie binnen wetenschap, communicatie en amusementscultuur. Het boek combineert technische uitleg met educatieve vulgarisatie en sluit aan bij de sterke belangstelling voor moderne technologie in jeugdpublicaties uit het interbellum.